Duman Dedektörü Yerleşimi ve Hesaplama Rehberi

Havale ve EFT ile yapılan ödemelerde anında %5 indirim fırsatı! (Seçili ürünlerde geçerlidir.)

Geleceğinizin Güvenliği İçin Çalışıyoruz

Giriş Yap Üye/Bayi Olun

Arama

Sepetim 0,00 TL

BLOG

Duman Dedektörü Yerleşimi ve Hesaplama: Uzun, Dar ve Düzensiz Alanlar

Yayın Tarihi : 28.10.2026 23:42 | Güncellenme Tarihi : 28.10.2026 23:51 | Yangın Teknik El Kitabı

OPAX | YANGIN ALGILAMA VE ALARM SİSTEMLERİ TEKNİK EL KİTABI

BÖLÜM 2 — KAÇ m² ALANA KAÇ DUMAN DEDEKTÖRÜ GEREKİR? • 2.4

2.4. Uzun, Dar ve Düzensiz Alanlarda Duman Dedektörü Hesabı

L, U, T ve Z şeklindeki alanlar • Girintili ve çıkıntılı odalar • Kör köşeler • Uzun salonlar • Teknik yerleşim çizimleri • Avrupa standartları • Örnek hesaplamalar

OPAX bölüm 2.4 uzun dar düzensiz alanlarda L U T Z planı ve duman dedektörü örnekleri — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

İçindekiler — Bölüm 2.4

2.4.1. Düzensiz alanlarda dedektör yerleşimi neden önemlidir?2.4.2. Bu bölümde hangi standartları kullanacağız?2.4.3. Düzensiz alanlarda yatay uzaklık nasıl hesaplanır?2.4.4. Düzensiz alan hesabında kullanılan üç yöntem 2.4.5. Alanı dikdörtgenlere ayırmak neden faydalıdır?2.4.6. L şeklindeki bir alanda kaç dedektör gerekir?2.4.7. U şeklindeki alanlarda dedektör sayısı 2.4.8. T şeklindeki alanlarda dedektör hesabı 2.4.9. Z şeklindeki alanlarda dedektör hesabı 2.4.10. L, U ve T şeklindeki örneklerin karşılaştırılması 2.4.11. Düzensiz alanlardaki iç köşeler nasıl değerlendirilir?2.4.12. Çok uzun ve dar odalarda dedektör hesabı 2.4.13. Bir alanın dar koridor sayılabilmesi için ne gerekir?2.4.14. Çok girintili mağaza ve satış alanları 2.4.15. Kolonlar dedektör sayısını artırır mı?2.4.16. Tavana yakın raflar ve bölmeler 2.4.17. Havalandırma düzensiz alanlarda neden daha önemli olabilir?2.4.18. Düzensiz alanlarda doğru ve yanlış hesaplama karşılaştırması 2.4.19. Uygulamacılar için örnek karşılaştırma tablosu 2.4.20. Düzensiz alan ön keşfi için ölçüm kontrol listesi 2.4.21. Uygulamalı proje değerlendirmesi: 500 m² düzensiz işyeri 2.4.22. Avrupa standartlarına göre dikkat edilmesi gereken ek koşullar 2.4.23. Bu bölümden öğrenilmesi gereken temel sonuçlar 2.4.24. Teknik kaynakça

2.4.1. Düzensiz alanlarda dedektör yerleşimi neden önemlidir?

Bir yangın algılama sisteminin doğru tasarlanabilmesi için korunacak alanın yalnızca yüzölçümünü bilmek yeterli değildir. Alanın şekli, uzunluğu, genişliği, köşeleri, girintileri ve çıkıntıları da hesaplamaya dâhil edilmelidir.

Aynı metrekaraya sahip fakat farklı geometrili alanların karşılaştırılması — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Yangın sistemlerinde sık karşılaşılan bir hata, düzensiz bir alanın toplam metrekaresini hesaplayıp bu değeri dedektör başına kabul edilen alan sınırına bölmektir.

Örneğin bir bina katının 150 m² olduğunu düşünelim. Bu alan 10 × 15 metre ölçülerinde düz bir dikdörtgen olabilir. Ancak aynı 150 m² alan L şeklinde, birden fazla kola ayrılmış, uzun ve dar bağlantıları bulunan veya girintili çıkıntılı bir mimariye de sahip olabilir.

Bu iki alanın dedektör ihtiyacının aynı olacağı garanti edilemez.

Duman dedektörü, yangının oluşturduğu dumanın kendisine ulaşmasıyla çalışır. Bu nedenle yangın başladığında dumanın hareketini engelleyen veya değiştiren yapı elemanları, cihazın algılama süresini ve uygun konumunu etkileyebilir.

Düzensiz mahallerde dikkate alınması gereken temel unsurlar şunlardır:

Alanın toplam metrekaresi.
Dış sınırların ve iç köşelerin konumu.
Alanın farklı yönlere uzanan kolları.
Dar bağlantı bölgeleri.
Tavana kadar ulaşan duvar ve bölmeler.
Tavan yüksekliği ve tavanın sürekliliği.
Kirişler, kolonlar ve diğer mimari engeller.
Havalandırma ve hava akımının yönü.
Her tavan noktasından en yakın dedektöre olan yatay mesafe.

Temel kural: Düzensiz bir alanda dedektörün kapsama alanı, yalnızca metrekaresine bakılarak değil, korunması gereken tavan noktalarının tamamı dikkate alınarak kontrol edilmelidir.

2.4.2. Bu bölümde hangi standartları kullanacağız?

Önceki bölümlerde açıkladığımız gibi Avrupa'da birden fazla yerleşim yaklaşımı bulunmaktadır.

Duman dedektörü D ile uzak tavan noktası P arasındaki koordinat uzaklığı şeması — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Hesaplama ölçüsü	CEN/TS 54-14:2018	BS 5839-1:2025
Noktasal duman dedektörü yatay algılama mesafesi	6,2 m	7,5 m
Düzenli kare yerleşimde merkezler arası	Yaklaşık 8,8 m	Yaklaşık 10,6 m
Düzenli kare yerleşimde sınır duvara uzaklık	Yaklaşık 4,4 m	Yaklaşık 5,3 m
Yaklaşık kare ızgara alanı	77 m²	112 m²

CEN/TS 54-14:2018'in 6.5.2.3 maddesi noktasal duman dedektörleri için 6,2 metre mesafe sınırını belirtir. İngiliz BS 5839-1:2025 uygulama rehberlerinde 7,5 metre referansı bulunmaktadır.

Bu bölümde ayrıntılı örnek hesaplamaları ağırlıklı olarak 6,2 metre CEN mesafe referansıyla yapacağız.

Böylece bütün örnekler aynı geometrik ölçüte göre açıklanacak. Bazı uygulamalarda İngiliz yönteminin nasıl farklı sonuç verdiğini ayrıca göstereceğiz.

Ancak bu değerleri Türkiye'de bir projenin otomatik olarak onaylanacağı garantisi olarak sunmuyoruz. Uygulanacak güncel TS standardı, proje şartları ve ürün montaj sınırları birlikte doğrulanmalıdır.

2.4.3. Düzensiz alanlarda yatay uzaklık nasıl hesaplanır?

Dikdörtgen bir alanda dedektörün merkezden köşeye uzaklığını hesaplamak kolaydır.

Oda uzunluğu $L$, genişliği $W$ ise:

$Formül 1: d=\sqrt{\left(\frac L2\right)^2+\left(\frac W2\right)^2}$

Ancak L, T veya U şeklindeki bir odada tek bir uzunluk ve genişlik değeri, yerleşimin tamamını tanımlayamaz.

Bu tür mahallerde dedektörün belirli koordinatlara yerleştirilmesi ve gerekli tavan noktalarına uzaklığının incelenmesi gerekir.

Örneğin dedektörün koordinatı $D(x_d,y_d)$, kontrol edilen tavan noktasının koordinatı $P(x_p,y_p)$ olsun.

Yatay uzaklık:

$Formül 2: d(D,P)=\sqrt{(x_p-x_d)^2+(y_p-y_d)^2}$

Birden fazla dedektör varsa, ilgili nokta için en yakın dedektör esas alınır:

$Formül 3: d\_{\min}(P)=\min_i d(D_i,P)$

Bütün korunan noktalar için:

$Formül 4: d\_{\min}(P)\leq r$

olması hedeflenir. Buradaki $r$, uygulanacak yöntemdeki izin verilen yatay mesafedir.

Bu geometrik inceleme, duman hareketinin veya dedektörün yangına tepki süresinin hesaplandığı anlamına gelmez. Fiziksel engeller ve ilgili diğer tasarım şartları ayrıca değerlendirilir.

Örnek: Düzensiz bir alanda yanlış merkez seçimi

Düzensiz bir odanın geometrik olarak en ortadaki noktasına dedektör takılması, her zaman doğru konumlandırma değildir.

Bunun nedeni, odanın bir kolunun diğerlerinden daha uzun veya daha dar olabilmesidir.

Örneğin L şeklindeki bir odanın geniş bölümü ile uzun kolu arasında dengeli olmayan bir yerleşim, uzun kolun en uzak ucunda kapsama sınırının aşılmasına neden olabilir.

Dedektörlerin yerleşimi, mümkün olduğunca korunacak alanın bütün sınırlarını karşılayacak şekilde planlanmalıdır.

2.4.4. Düzensiz alan hesabında kullanılan üç yöntem

Yöntem	Nasıl uygulanır?	Sınırlama
Alan bölme hesabı	Toplam m², kabul edilen tasarım alanına bölünür	Şekli ve uzak köşeleri hesaba katmaz
Dikdörtgenlere ayırma	Alan, basit geometrik parçalara ayrılarak her parçada yerleşim oluşturulur	Fazladan cihaz içeren ihtiyatlı sonuç verebilir
Koordinat ve en uzak nokta kontrolü	Dedektörler gerçek koordinatlara yerleştirilir, kritik noktalar kontrol edilir	Diğer standart ve duman hareketi şartları ayrıca incelenmelidir

Bu kitapta en çok ikinci ve üçüncü yöntemleri birlikte kullanacağız.

Düzensiz alan için alan bölmesi, alt parçalara ayırma ve koordinat kontrolü yöntemleri — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Çünkü yalnızca alan bölmesi uygulamak, özellikle dar bağlantıları bulunan düzensiz mahallerde yanlış sonuçlar verebilir.

2.4.5. Alanı dikdörtgenlere ayırmak neden faydalıdır?

Düzensiz bir alanı dikdörtgenlere ayırmak, teknik keşif ve uygulama ekipleri için anlaşılır bir yöntemdir.

146 metrekare L şeklindeki planın 96 ve 50 metrekarelik iki alt dikdörtgene bölünmesi — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Örneğin L şeklindeki bir mahal, iki dikdörtgen parçaya ayrılabilir. U şeklindeki bir mahal ise alt bağlantı bölgesi ve iki yan kol olarak üç parçaya ayrılabilir.

Her parça için hesap yapıldıktan sonra parçaların birleşim bölgeleri ayrıca kontrol edilir.

Bu yöntemin bir avantajı da yerleşim planının ve dedektör adedinin daha kolay denetlenebilmesidir.

Ancak parçaların her birine mutlaka ayrı bir dedektör konulması gerektiği düşünülmemelidir. Bazı alanlarda bir dedektör birden fazla geometrik parçanın tavan noktalarını kapsayabilir.

Önemli ayrım: Geometrik hesap için çizilmiş hayalî bölüm sınırları, gerçek duvar veya duman engeli değildir.

2.4.6. L şeklindeki bir alanda kaç dedektör gerekir?

L şeklindeki alanlar özellikle işyerlerinde, mağazalarda, restoranlarda, büyük ofislerde, hastane bölümlerinde ve mimari açıdan düzensiz binalarda sık karşılaşılan yerleşimlerdir.

146 metrekare L şeklindeki alanda 4 dedektör koordinatı D1 D2 D3 D4 — D1 (4,3), D2 (4,9), D3 (10,5;2,5) ve D4 (15,5;2,5) m koordinatları kullanılmıştır.

Bu mahallerde iki farklı kol bulunur. Kolların birleştiği iç köşe, dedektör yerleşimini etkileyebilir.

Ancak açık ve engelsiz bir tavanda L şeklindeki iç köşe otomatik olarak dumanı durduran bir duvar değildir. Bununla birlikte köşenin ardındaki alanın dedektörlere olan mesafesi mutlaka kontrol edilmelidir.

Örnek A — 146 m² L şeklindeki açık alan

Şu ölçüleri kullanalım:

Genel dış ölçü: 18 × 12 metre.
Sağ üst bölümde kullanılmayan girinti: 10 × 7 metre.
Sol kolun genişliği: 8 metre.
Alt kolun yüksekliği: 5 metre.
Düz ve engelsiz tavan varsayımı.

Toplam alan:

$Formül 5: A=(18\times12)-(10\times7)$

$Formül 6: A=216-70=146\ \mathrm{m^2}$

L şeklinde açık alan — örnek dedektör yerleşimi

Dedektör konumları açıklayıcıdır. Kesin koordinat ve sayısal kontrol aşağıdaki hesapta verilmiştir. Çizim şematiktir.

İlk hesap: Alanı iki dikdörtgene ayırma

L şeklindeki alanı çakışmayan iki parçaya ayıralım.

Birinci bölüm — sol dikdörtgen:

$Formül 7: 8\times12=96\ \mathrm{m^2}$

İkinci bölüm — alt sağ dikdörtgen:

$Formül 8: 10\times5=50\ \mathrm{m^2}$

Toplam:

$Formül 9: 96+50=146\ \mathrm{m^2}$

Dedektörlerin yerleşimi

Koordinat başlangıcını alanın sol alt köşesi olarak kabul edelim.

Sol bölümde iki dedektör:

Her birinin kontrol ettiği yaklaşık 8 × 6 m hücrenin en uzak köşesine uzaklığı:

$Formül 12: d=\sqrt{4^2+3^2}=5\ \mathrm m$

Alt sağ bölümde iki dedektör:

$Formül 13: D_3=(10{,}5,2{,}5)$

$Formül 14: D_4=(15{,}5,2{,}5)$

Her birinin 5 × 5 m hücresindeki en uzak köşeye uzaklığı:

$Formül 15: d=\sqrt{2{,}5^2+2{,}5^2}$

$Formül 16: d\approx3{,}54\ \mathrm m$

Böylece dört dedektörlü örnek yerleşim, 6,2 m referansını geometrik açıdan sağlar.

Dedektör	Koordinat	Örnek kontrol hücresi	En uzak mesafe
D1	(4, 3)	8 × 6 m	5,00 m
D2	(4, 9)	8 × 6 m	5,00 m
D3	(10,5; 2,5)	5 × 5 m	3,54 m
D4	(15,5; 2,5)	5 × 5 m	3,54 m

Dört dedektör zorunlu mudur?

Hayır. Burada dört dedektörle kolay denetlenebilen bir örnek yerleşim gösterdik.

Daha farklı koordinatlar kullanılarak, bazı koşullarda daha düşük adetle de yatay mesafe şartı sağlanabilir.

Ancak geometrik optimizasyon dışında tavan engelleri, duman hareketi, üretici sınırları ve uygulanacak standardın bütün hükümleri kontrol edilmelidir.

Uygulama sonucu: L şeklindeki mahallerde öncelikle kolların ayrı uzunluk ve genişlikleri belirlenmelidir. Sadece toplam metrekaresine bakılmamalıdır.

2.4.7. U şeklindeki alanlarda dedektör sayısı

U şeklindeki mahallerde iki yan kol ve bu kolları birbirine bağlayan üçüncü bir bölüm bulunur.

200 metrekare U biçimli mahal için dört noktasal duman dedektörü örnek yerleşimi — U planı 20 × 15 m ebatlarından 10 × 10 m boşluğun çıkarılmasıyla 200 m² olur.

Bu tür alanlar otellerde, okullarda, hastanelerde, iş merkezlerinde ve büyük mimari projelerde karşılaşılabilir.

U şeklindeki bir koridor veya salonun önemli özelliği, kolların birbirinden uzaklaşması ve ortada alan dışında kalan bir bölüm bulunmasıdır.

Örnek B — 200 m² U şeklindeki alan

Genel dış ölçüler:

Genişlik: 20 metre
Derinlik: 15 metre

Ortada üstten açılan boşluk:

Genişlik: 10 metre
Derinlik: 10 metre

Korunan alan:

$Formül 17: A=(20\times15)-(10\times10)$

$Formül 18: A=300-100=200\ \mathrm{m^2}$

U şeklindeki 200 m² alan

Alanı üç bölgeye ayırma

Alt bağlantı bölgesi:

$Formül 19: 20\times5=100\ \mathrm{m^2}$

Sol yan kol:

$Formül 20: 5\times10=50\ \mathrm{m^2}$

Sağ yan kol:

$Formül 21: 5\times10=50\ \mathrm{m^2}$

Toplam:

$Formül 22: 100+50+50=200\ \mathrm{m^2}$

Alt bağlantı bölümünün hesabı

20 × 5 m'lik alt bölüm için iki dedektörü uzunluk boyunca 5 ve 15 metre konumlarına, genişliğin orta çizgisine yerleştirelim.

Bir dedektörden kendi hücresinin en uzak köşesine:

$Formül 23: d=\sqrt{5^2+2{,}5^2}$

$Formül 24: d\approx5{,}59\ \mathrm m$

Bu değer 6,2 metrenin altındadır.

Yan kolların hesabı

Yan kolların her biri 5 × 10 m'dir.

Bir yan kolun merkezindeki dedektörün en uzak köşeye uzaklığı:

$Formül 25: d=\sqrt{2{,}5^2+5^2}$

$Formül 26: d\approx5{,}59\ \mathrm m$

Bu da 6,2 m yatay mesafe sınırını sağlar.

Örnek sonuç

Bölüm	Örnek dedektör
Alt bağlantı	2
Sol kol	1
Sağ kol	1
Toplam	4

Burada dört dedektörlü, 6,2 m yatay mesafe referansını sağlayan açık ve denetlenebilir bir yerleşim oluşturduk.

Ancak U şeklinde her 200 m² alan için kesinlikle dört dedektör gerekir şeklinde genelleme yapamayız.

Kolların uzunluğu, genişliği ve konumları değiştikçe sonuç değişir.

Örneğin iki kol 10 m yerine 20 m uzunluğunda olsaydı, her kolun içerisinde birden fazla dedektör gerekebilirdi.

2.4.8. T şeklindeki alanlarda dedektör hesabı

T şeklindeki alanlar, bir ana bölümün ortasından başka bir bölümün uzandığı mimari planlardır.

160 metrekare T şeklindeki salonda üç duman dedektörü örnek yerleşimi — Üst bölüm 20 × 5 m, dikey bölüm 6 × 10 m ölçülüdür.

Bu tip yerleşimler geniş toplantı salonlarında, üretim alanlarında, sergi bölümlerinde ve bazı ofis planlarında görülebilir.

Örnek C — 160 m² T şeklindeki salon

Üst yatay bölüm:

$Formül 27: 20\times5=100\ \mathrm{m^2}$

Alt dikey bölüm:

$Formül 28: 6\times10=60\ \mathrm{m^2}$

Toplam:

$Formül 29: 100+60=160\ \mathrm{m^2}$

Üst bölümdeki dedektör hesabı

20 × 5 m'lik üst yatay bölümü iki adet 10 × 5 m hücreye ayıralım.

Her hücrenin merkezinden en uzak köşeye:

$Formül 30: d=\sqrt{5^2+2{,}5^2}$

$Formül 31: d\approx5{,}59\ \mathrm m$

İki dedektörle yatay referans sağlanır.

Dikey bölümdeki dedektör hesabı

6 × 10 m'lik dikey bölümde bir dedektör merkeze yerleştirilsin.

$Formül 32: d=\sqrt{3^2+5^2}$

$Formül 33: d=\sqrt{34}\approx5{,}83\ \mathrm m$

Bu değer 6,2 m sınırının içindedir.

Örnek sonuç

Bölüm	Adet
Üst sol bölüm	1
Üst sağ bölüm	1
Dikey bölüm	1
Toplam	3

Bu örnekte üç dedektörle bütün dikdörtgen alt bölgeler yatay mesafe bakımından kapsanabilmektedir.

Önemli: T şeklindeki alanın kolları farklı uzunluklara sahip olsaydı, sonuç da farklı olacaktı. T harfi biçimi tek başına dedektör sayısını belirlemez.

2.4.9. Z şeklindeki alanlarda dedektör hesabı

Z şeklindeki bir mahal, birbirinden farklı yönlere uzanan bölümler ve bunları bağlayan bir orta koldan oluşabilir.

Z şeklindeki açık alanda üç ayrı kol ve bağlantı noktalarını gösteren ölçeksiz şema — Z planının kesin ölçüleri kaynak metinde verilmediği için bu çizim ölçeksizdir.

Bu yapı, yangın algılama bakımından dikkat gerektirir. Çünkü alanın uçları birbirinden uzak olabilir ve tek merkezli bir yerleşim uç bölgeler için yetersiz kalabilir.

Z biçimli açık alan — şematik örnek

Bu çizim sayısal ölçülendirilmiş bir proje değildir. Z şeklindeki planın ayrı yönlere uzanan kollarının nasıl değerlendirilmesi gerektiğini göstermek içindir.

Z şeklindeki alanda izlenecek yol:

Alanın dış sınırları ve girintileri ölçülür.
Üst kol, bağlantı bölgesi ve alt kol tespit edilir.
Her kolun uzunluğu ve genişliği belirlenir.
Dedektör konumları ön plana işlenir.
Her kolun uç noktaları ve bağlantı köşeleri kontrol edilir.
Fiziksel engeller ve tavan yapısı değerlendirilir.
Gerekirse ek dedektör konumları oluşturulur.

Buradaki önemli ayrıntı, bir dedektörün komşu kolların bazı noktalarına yakın olmasının bu kolların tamamını koruduğunu otomatik olarak kanıtlamamasıdır.

Birbirinden yapısal olarak ayrılmış bölümlerde geometrik uzaklık hesabına ek olarak dumanın gerçekten hareket edebildiği yollar incelenmelidir.

Z planına ait kesin cihaz sayısı verilmesi için kol ölçülerinin bilinmesi gerekir.

2.4.10. L, U ve T şeklindeki örneklerin karşılaştırılması

Örnek	Toplam alan	Geometrik parçalar	Gösterilen yerleşim
L şeklinde	146 m²	8 × 12 m + 10 × 5 m	4
U şeklinde	200 m²	20 × 5 m + iki adet 5 × 10 m	4
T şeklinde	160 m²	20 × 5 m + 6 × 10 m	3
Z şeklinde	Ölçüye bağlı	Üç veya daha fazla bağlantılı bölüm	Ölçülerle belirlenecek

Gösterilen adetler, açıklanan bölgesel yerleşimlerle hesaplanmış geometrik örneklerdir; ilgili şekiller için kanıtlanmış en düşük cihaz sayıları veya standart gereği sabit miktarlar değildir.

L U T ve Z plan şekillerinde örnek dedektör adetlerinin karşılaştırılması — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Dikkat edilirse 200 m² U şeklindeki alanda dört dedektörlü bir yerleşim gösterirken 160 m² T şeklindeki alanda üç dedektörlü yerleşim oluşturduk.

Buradan, toplam metrekare arttıkça dedektör sayısının her zaman aynı oranda artması gerekmediğini anlıyoruz. Yerleşim geometrisi ve seçilen çözüm belirleyicidir.

2.4.11. Düzensiz alanlardaki iç köşeler nasıl değerlendirilir?

İç köşe, iki duvarın korunan alanın içerisine doğru birleşerek girinti oluşturduğu noktadır.

Açık L plan iç köşeleri ile fiziksel duvarla kapatılmış iki oda arasındaki fark — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

L, U ve T şeklindeki mahallerde iç köşeler bulunur.

Bu noktalar hesaplamada özellikle incelenmelidir.

Ancak burada yaygın bir yanlış anlamayı önlemek gerekir.

Bir duvarın oluşturduğu iç köşenin arkasındaki bölge, otomatik olarak dedektör tarafından görülemeyen bir bölge sayılmaz. Noktasal duman dedektörleri kamera veya alev dedektörü gibi doğrudan görüş hattıyla çalışmaz.

Açık ve sürekli tavanda duman, oda geometrisine ve hava hareketine göre köşe çevresinde yayılabilir.

Buna karşılık tam yükseklikte duvarlarla kapatılmış ayrı bir oda, dedektörün yatay kapsama dairesinin içinde olsa bile koridordaki dedektörle korunmuş kabul edilmemelidir.

İki durumun farkı şöyledir:

Durum	Değerlendirme
L şeklindeki tek açık oda	Bütün tavan noktaları, mesafe ve duman hareketiyle birlikte incelenir
L şeklinde iki kapalı oda	Her korunan oda ayrı değerlendirilir
T şeklindeki açık çalışma salonu	Kollar birlikte geometrik olarak incelenebilir
T şeklindeki koridor ve kapalı ofisler	Koridor ve odalar ayrı koruma mahalleri olarak ele alınır
U şeklinde ortak tavanlı açık salon	Tüm alan için plan geometrisi kullanılır
U şeklinde kapılı koridor kolları	Yangın kapıları ve kompartıman ayrımları dikkate alınır

Neden sadece dedektörün çizilen kapsama dairesine bakamayız?

Bir kat planına 6,2 m yarıçaplı daire çizmek, ilk geometrik kontrol için yararlıdır.

Ancak çizimde dairenin başka bir kapalı odaya taşması, dumanın duvardan geçeceği anlamına gelmez.

Dolayısıyla kapsama dairesi fiziksel duman hareketinin simülasyonu değil, ilgili standardın yatay yerleşim mesafesini değerlendirme aracıdır.

2.4.12. Çok uzun ve dar odalarda dedektör hesabı

Bütün uzun alanlar dar koridor değildir.

30 çarpı 3 metre uzun odada iki dedektörün 7,65 m ve üç dedektörün 5,22 m en uzak köşe hesabı — 30 × 3 m oda için en uzak köşe hesabı: 2 dedektörde 7,65 m; 3 dedektörde 5,22 m.

40 çarpı 4 metre uzun depo odasında dört dedektörün 5 15 25 35 metre koordinatları — 40 × 4 m oda için dört dedektörün uzunluk koordinatları 5, 15, 25 ve 35 m.

Örneğin:

30 × 3 m ölçüsünde bir üretim şeridi.
40 × 4 m ölçüsünde bir depo bölümü.
25 × 5 m ölçüsünde uzun çalışma odası.
60 × 6 m ölçüsünde sergi alanı.

Bunlar tasarım açısından uzun ve dar mahaller olabilir. Ancak standartlarda 2 metre veya daha dar koridorlar için belirtilen özel aralıkları her birine doğrudan uygulamak doğru değildir.

CEN/TS 54-14:2018, genişliği 2 metreyi aşmayan koridorlar için özel doğrusal yerleşim yaklaşımı sunar. 2 metreden geniş mahallerde normal oda yerleşim koşulları değerlendirilmelidir.

Örnek D — 30 × 3 m uzun oda

Toplam alan:

$Formül 34: A=30\times3=90\ \mathrm{m^2}$

Yalnızca alan hesabına bakarsak yaklaşık 77 m² referansıyla iki dedektörlük ilk tahmin elde edilebilir.

Fakat bu tahmini gerçek geometriyle kontrol etmeliyiz.

İki dedektörü uzunluk boyunca eşit aralıkla, yani 7,5 ve 22,5 metre konumlarına yerleştirelim.

Genişliğin orta çizgisinde bulunsunlar.

En uzak köşe mesafesi:

$Formül 35: d=\sqrt{7{,}5^2+1{,}5^2}$

$Formül 36: d=\sqrt{58{,}5}\approx7{,}65\ \mathrm m$

Bu, 6,2 m sınırını aşar.

Üç dedektörü uzunluk boyunca 5, 15 ve 25 metre konumlarına yerleştirelim.

En uzak nokta:

$Formül 37: d=\sqrt{5^2+1{,}5^2}$

$Formül 38: d=\sqrt{27{,}25}\approx5{,}22\ \mathrm m$

Bu değer 6,2 m'nin içindedir.

30 × 3 m uzun oda — üç dedektör

Örnek sonuç: Üç dedektörlü bu yerleşim, 6,2 metre yatay mesafe koşulunu sağlar.

Ancak dikkat: Odanın sadece 90 m² olması, iki dedektörün otomatik yeterli olacağı anlamına gelmez.

Örnek E — 40 × 4 m uzun depo bölümü

Toplam alan:

$Formül 39: A=40\times4=160\ \mathrm{m^2}$

Dört dedektörü 5, 15, 25 ve 35 metre konumlarına, genişliğin merkezine yerleştirelim.

Her cihazın ilgili 10 × 4 m hücresinin en uzak köşesine uzaklığı:

$Formül 40: d=\sqrt{5^2+2^2}$

$Formül 41: d=\sqrt{29}\approx5{,}39\ \mathrm m$

Bu değer 6,2 m sınırının içindedir.

Burada 160 m² alan için dört dedektörlü bir yerleşim elde ettik.

Ancak depodaki rafların ve tavan yüksekliğinin uygun olduğu ayrıca doğrulanmalıdır.

2.4.13. Bir alanın dar koridor sayılabilmesi için ne gerekir?

Bir mahalin uzun ve ince olması, tek başına özel koridor mesafelerini kullanmaya yeterli değildir.

1,8 metre dar koridor ile 3 metre genişlikte uzun oda için farklı hesap kuralları — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

İlgili düzenlemenin genişlik sınırını ve diğer şartlarını sağlaması gerekir.

Örneğin CEN/TS 54-14:2018'de genişliği 2 metreyi aşmayan koridorlarda merkez hattı esaslı yerleşim için:

Dedektörler arasında en fazla 12,4 metre,
Uç duvardan ilk dedektöre en fazla 6,2 metre

referans alınabilir.

Bu nedenle 30 × 1,8 m düz bir koridorda, aynı şartları sağlayan 30 × 3 m bir odadan farklı yerleşim yapılabilir.

Genişliği 2 m'den fazla olan alanlarda özel dar koridor avantajını doğrudan kullanmayacağız.

Bu konuyu 2.5 — Koridorlarda Kaç Duman Dedektörü Kullanılmalıdır? bölümünde çok daha ayrıntılı ele alacağız.

2.4.14. Çok girintili mağaza ve satış alanları

Mağaza ve satış alanları her zaman basit dikdörtgen şeklinde değildir.

400 metrekare girintili mağazada satış alanı depo ve personel odası için ayrı değerlendirme şeması — Alan bölümleri kaynak örneğine göre belirtilmiştir; çizim gerçek mimari ölçek değildir.

Özellikle AVM mağazalarında, büyük perakende alanlarında ve showroomlarda girintili çıkıntılı mimari düzenler görülebilir.

Bu alanların bazı bölümleri birbirine açıkken bazıları tam yükseklikte raflar, teşhir duvarları veya depolarla ayrılmış olabilir.

Böyle bir mağazanın dedektör sayısı belirlenirken satış alanı tek bir açık alan kabul edilmeden önce fiziksel engeller incelenmelidir.

Örnek — 400 m² girintili mağaza

Bir mağazanın toplam 400 m² olduğu bilinsin.

Ancak şu bölümler bulunuyor olsun:

Bölüm	Alan	Değerlendirme
Ön satış alanı	180 m²	Açık alan geometrisi
Yan satış kolu	100 m²	Ayrı uzantı geometrisi
Arka satış bölgesi	80 m²	Bağlantı ve tavan koşulları
Kapalı depo	25 m²	Ayrı mahal
Personel odası	15 m²	Ayrı mahal
Toplam	400 m²

Bu durumda 400/77 hesabından elde edilen altı dedektörlük alan tahmini, bütün mağaza için doğrulanmış cihaz sayısı değildir.

Ön satış alanı, yan kol ve arka satış bölümünün şekilleri ve bağlantıları incelenir. Kapalı depo ve personel odası ayrı değerlendirilir.

Müşteriye yalnızca toplam metrekareyi sorarak verilen dedektör adedi, güvenilir bir yangın yerleşim hesabı değildir.

2.4.15. Kolonlar dedektör sayısını artırır mı?

Büyük ofislerde, fabrikalarda ve otoparklarda kolonlar bulunabilir.

Açık salonda kolonların ve tavan kirişlerinin dedektör yerleşimine etkisi — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Kolonlar, dedektör hesabında otomatik olarak ayrı bir oda oluşturmaz.

Ancak kolonların boyutları, yerleşim sıklığı, tavan yapısıyla ilişkisi ve duman hareketine etkileri değerlendirilmelidir.

Örneğin tek bir küçük beton kolon ile tavana yakın geniş bir kiriş aynı etkiyi oluşturmaz.

Aynı şekilde çok sayıda kolonun bulunduğu bir üretim alanında, kolon aralarına sonradan yüksek raflar eklenmesi duman yayılımını değiştirebilir.

Kolon bulunan alanlarda kontrol edilmesi gerekenler

Kolonun tavanla birleşim şekli.
Kolon çevresindeki kirişler.
Kolonlar arasındaki mesafeler.
Yüksek raf veya bölme bulunması.
Havalandırmanın kolon çevresindeki etkisi.
Dedektörün montaj için erişilebilirliği.

Bir kolonun yanında dedektör yerleştirilmesi gerekiyorsa üreticinin ve uygulanacak standardın minimum engel açıklıkları korunmalıdır.

2.4.16. Tavana yakın raflar ve bölmeler

lagerflaeche.de

Üç metre tavan yüksekliğinde 1,5 m ve 2,9 m rafların farklı tavan açıklığı — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Tavana yaklaşan raflar ve bölmeler, bazı durumlarda yangın algılama yerleşimi açısından duvar gibi değerlendirilebilir.

BS 5839-1:2025 değişikliklerini açıklayan NSI bülteni, tavana yakın engellerin belirli koşullarda duvar gibi değerlendirilmesini ele alır. Engelin tavana olan açıklığı ve yüksekliğinin tavan yüksekliğine oranı önemlidir.

Örneğin 3 m yüksekliğinde bir ofiste tavana yalnızca 10 cm açıklık bırakan bir bölmenin etkisi, aynı ortamda 1,5 m yüksekliğinde bulunan alçak bir masa ayırıcısından farklıdır.

Bu nedenle mağaza veya ofis planı başlangıçta açık görünse bile daha sonra yapılan bölme değişiklikleri dedektör sayısını ve yerleşimini etkileyebilir.

Raf yüksekliğiyle ilgili örnek

Bir mağazanın tavan yüksekliği 3 metre olsun.

İki farklı raf tipi düşünelim:

Raf	Yükseklik	Tavana açıklık
Raf A	1,5 m	1,5 m
Raf B	2,9 m	0,1 m

Raf A ile Raf B'nin duman hareketine etkisi aynı kabul edilmemelidir.

Raf B, tavana çok yakın olduğu için ilgili standart koşullarında duvar benzeri engel oluşturabilir.

Ancak yalnızca bu iki yükseklikten hareket ederek kesin dedektör sayısı hesaplanamaz. Rafın uzunluğu, yerleşimi, çevresindeki açıklıklar ve tavan geometrisi de önemlidir.

2.4.17. Havalandırma düzensiz alanlarda neden daha önemli olabilir?

L, U ve T şeklindeki mahallerde hava akışları bazı bölümlerde farklı yönlerde ilerleyebilir.

L biçimli alanda hava üfleme ve emiş menfezleriyle duman hareketi değerlendirmesi — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Bir kolun sonunda hava üfleme menfezi, başka bir kolun sonunda hava emiş menfezi bulunabilir.

Böyle bir ortamda dumanın yalnızca yukarı yükselip tavan boyunca eşit biçimde yayılacağı varsayılmamalıdır.

CEN/TS 54-14:2018, dedektörlerin hava hareketlerinden etkilenmesini ve yüksek hızlı hava girişlerinin çevresindeki yerleşim koşullarını ayrıca ele alır.

Örneğin açık bir L planında, bir koldan sürekli güçlü temiz hava üfleniyorsa yangın dumanı diğer kola taşınabilir veya seyrelerek algılama noktasına daha geç ulaşabilir.

Bu nedenle özellikle büyük düzensiz açık alanlarda:

Hava üfleme ve emiş noktaları plana işlenmeli.
Havalandırma sisteminin normal çalışma biçimi incelenmeli.
Yangın durumundaki otomasyon senaryosu belirlenmeli.
Dedektörlerin menfezlere ve güçlü akımlara göre konumları değerlendirilmeli.
Gerekli hallerde alternatif algılama teknolojileri veya ayrıntılı mühendislik analizi kullanılmalı.

2.4.18. Düzensiz alanlarda doğru ve yanlış hesaplama karşılaştırması

Düzensiz yerleşimde yalnız alan bölmesi ile en uzak nokta koordinatı kontrolünün karşılaştırılması — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Yaygın hata	Neden yanlış?	Doğru yöntem
L şeklindeki alanı toplam m²'ye bölmek	Kolların uzunluğunu ve uzak köşeleri görmezden gelir	Kolları ölçerek kritik noktaları kontrol etmek
U şeklindeki alanda yalnızca ortasına dedektör yerleştirmek	Yan kolların uçları sınır dışında kalabilir	Her kolun uçlarını ayrı kontrol etmek
T şeklindeki salonda tek merkeze güvenmek	Dikey ve yatay uzantıların mesafesi değişir	Üst ve dikey bölümlerin geometrisini incelemek
Z şeklindeki planı tek dikdörtgen gibi kabul etmek	Boş alanları da kapsama hesabına katabilir	Gerçek plan sınırlarını kullanmak
Koridor kuralını 3–4 m genişlikteki mahale uygulamak	Özel dar koridor koşulları sağlanmaz	Normal oda yerleşimiyle hesaplamak
Kapalı odalara kapsama dairesi çizerek yeterli saymak	Duvarların etkisi göz ardı edilir	Odaları ayrı değerlendirmek
Kapsama dairelerini yangın simülasyonu saymak	Duman yayılımını fiziksel olarak modellemez	Geometrik ve yangın davranışı kontrollerini ayırmak
Tavan yüksekliğini yok saymak	Algılama teknolojisinin kullanılabilirliği değişebilir	Yükseklik ve ürün sınırlarını kontrol etmek

2.4.19. Uygulamacılar için örnek karşılaştırma tablosu

Alan geometrisi	Örnek ölçüler	Toplam m²	CEN 6,2 m referansıyla gösterilen yerleşim
Kare	10 × 10 m	100	2 dedektörlü örnek
Uzun dikdörtgen	30 × 3 m	90	3 dedektörlü örnek
Uzun dikdörtgen	40 × 4 m	160	4 dedektörlü örnek
L şeklinde	18 × 12 m dış alan, 10 × 7 m çıkarılmış	146	4 dedektörlü örnek
U şeklinde	20 × 15 m dış alan, 10 × 10 m çıkarılmış	200	4 dedektörlü örnek
T şeklinde	20 × 5 m + 6 × 10 m	160	3 dedektörlü örnek
Z şeklinde	Kol ölçülerine bağlı	Değişken	Koordinatlarla belirlenir

Tablo yalnızca belirtilen yatay geometriyle hesaplanmış örnek yerleşimleri karşılaştırır. Dedektör sayıları yasal asgari değer olarak kullanılmamalıdır.

Kare uzun dikdörtgen L U T plan örneklerinin dedektör sayısı karşılaştırması — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

2.4.20. Düzensiz alan ön keşfi için ölçüm kontrol listesi

OPAX Düzensiz Alan Keşif Kontrol Formu — 14 Maddelik Sabit Kontrol Listesi

Bu kontrol formu, JavaScript kullanılmadan yazdırılıp elle işaretlenebilecek şekilde hazırlanmıştır. Kaynak metindeki 14 kontrol maddesinin tamamı korunmuştur.

Düzensiz alanlarda kullanılacak 14 maddelik keşif kontrol formu — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Mimari planın güncel sürümü alındı
Tüm dış kenar ölçüleri belirlendi
İç köşeler ve girintiler ölçüldü
L, U, T veya diğer kol biçimleri işaretlendi
Kapalı odalar ve açık alanlar ayrıldı
Tavan yüksekliği kaydedildi
Kiriş ve tavan engelleri ölçüldü
Tavana yakın raflar ve bölmeler belirlendi
Havalandırma menfezleri plana işlendi
Uygulanacak standart belirlendi
Her dedektörün koordinatı oluşturuldu
En uzak tavan noktaları kontrol edildi
Üretici ve proje şartları doğrulandı
Nihai adet ve yerleşim tasarım sorumlusu tarafından kontrol edildi

2.4.21. Uygulamalı proje değerlendirmesi: 500 m² düzensiz işyeri

Şimdi öğrendiğimiz bilgileri gerçek bir ön keşif örneğinde birleştirelim.

500 metrekare işyerinde satış teşhir depo personel ve ofis mahalleri — 500 m² örnek işyerinde kesin adet için her mahallin gerçek boyutları gerekir.

Bir ticari yapıda 500 m² büyüklüğünde tek katlı bir işyeri bulunmaktadır.

Alan şu şekilde bölümlendirilmiş olsun:

Mahal	Alan	Geometrik özellik
Ana satış alanı	220 m²	Geniş açık alan
Sol satış kolu	100 m²	L şeklinde uzantı
Arka teşhir alanı	90 m²	Uzun dikdörtgen
Kapalı depo	50 m²	Ayrı oda
Personel odası	20 m²	Ayrı oda
Ofis	20 m²	Ayrı oda
Toplam	500 m²

İlk yapılması gereken işlem, ana satış alanı ile açık bağlantılı uzantıların gerçek plan geometrisini belirlemektir.

Ana satış alanına yalnızca 220/77 işlemi uygulanması yeterli değildir.

Sol kolun ana alanla birleşim biçimi ve uzunluğu, arka teşhir bölümünün boyutları ve tavan engelleri kontrol edilmelidir.

Kapalı depo, personel odası ve ofis ise koruma kapsamlarına göre ayrı değerlendirilir.

Bu örnekte elimizde yalnızca alanlar bulunduğu için kesin dedektör adedi veremeyiz.

Bu belirsizlik bir hesaplama eksikliği değil, doğru proje hesabı için gerekli geometrik bilgilerin henüz bulunmamasıdır.

El kitabımızın amacı da bayilerin hangi bilgileri toplamadan kesin adet açıklamaması gerektiğini öğretmektir.

2.4.22. Avrupa standartlarına göre dikkat edilmesi gereken ek koşullar

CEN/TS 54-14:2018, tavan düzensizliklerini, kirişleri ve hava akımlarını ayrı kurallarla ele alır. Örneğin tavan yüksekliğinin %10'undan daha derin belirli kirişlerin duvar etkisi oluşturması ve kiriş hücrelerinde ayrı algılama gerekliliği söz konusu olabilir.

Tavan kirişleri ve dedektör yerleşim koşullarını gösteren tavan kesit şeması — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

BS 5839-1:2025 de tavan engelleri, bölmeler ve raflarla ilgili daha ayrıntılı hükümler içerir. Özellikle engelin tavana yakınlığı ve derinliği değerlendirilir.

Dolayısıyla burada yaptığımız yatay mesafe hesapları, bu şartların yerine geçtiği şeklinde yorumlanmamalıdır.

Uygulama sıralaması:

Geometri hesabı → Tavan ve engeller → Dedektör tipi → Hava hareketleri → Proje ve standart uygunluğu → Kesin yerleşim.

2.4.23. Bu bölümden öğrenilmesi gereken temel sonuçlar

Düzensiz alanların yangın algılama tasarımında toplam metrekareden önce fiziksel geometrinin doğru anlaşılması gerekir.

Düzensiz alan duman dedektörü keşfi ve standart doğrulama iş akışı — OPAX Teknik El Kitabı — eğitim amaçlı şematik yerleşim; nihai proje koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

L, U, T ve Z şeklindeki mahallerde, farklı kollardaki en uzak tavan noktaları kontrol edilmelidir.

Alanı küçük dikdörtgenlere ayırarak hesap yapmak, özellikle başlangıç projelendirmesinde anlaşılır ve denetlenebilir bir yöntemdir.

Buna rağmen her dikdörtgene ayrı dedektör yerleştirmek her zaman gerekli değildir. Alternatif konumlar daha az cihazla şartları sağlayabilir. Önemli olan seçilen yerleşimin uygun olduğunun gösterilebilmesidir.

Aynı şekilde dedektör sayısını sırf azaltmak amacıyla cihazları uzak köşeleri koruyamayacak şekilde yerleştirmek de kabul edilemez.

Bu bölümün temel ilkesi:

Düzensiz alanlarda önce şekli ölç, sonra uygun geometrik bölgelere ayır, dedektörleri plana yerleştir, en uzak noktaları ve engelleri kontrol et. Cihaz sayısını ancak bütün kontrollerden sonra kesinleştir.

2.4.24. Teknik kaynakça

CEN/TS 54-14:2018 — Yangın Algılama Sistemleri Planlama ve Tasarım — Noktasal duman dedektörlerinde yatay mesafe, koridorlar, kirişler ve engeller.
Apollo Fire Detectors — BS 5839-1:2025 Pocket Guide — Duman dedektörü aralıkları ve koridor yerleşimleri.
Honeywell — BS 5839-1:2025 Yangın Algılama Tasarım Rehberi — 7,5 m, 10,6 m ve yaklaşık 112 m² referansları.
NSI — BS 5839-1:2025 Teknik Bülten 0070 — Tavan engelleri, raflar ve bölmeler.
IET — BS 5839-1:2025 Tasarım Değişiklikleri — Dedektör yerleşimi ve engellerle ilgili güncel açıklamalar.

Bölüm 2.4 — Uzun, Dar ve Düzensiz Alanlarda Dedektör Hesabı tamamlandı.

Bu bölümde L, U, T ve Z biçimli alanları; 30 × 3 m ve 40 × 4 m uzun odaları; düzensiz mağazaları, iç köşeleri, kolonları, rafları ve farklı yerleşim yöntemlerini ele aldık. Ölçülü örnekler, matematiksel hesaplar ve kontrol formu da hazırlandı.

Sıradaki bölümümüz: 2.5 — Koridorlarda Kaç Duman Dedektörü Kullanılmalıdır?

Bu bölüm özellikle önemli. 1 metre, 1,5 metre, 2 metre, 2,5 metre, 3 metre ve daha geniş koridorları ayrı inceleyeceğiz. 5 metreden 100 metreye kadar koridor uzunlukları, düz ve L/T/U biçimli koridorlar, kapılar, kat sahanlıkları, kirişler ve asma tavanlar için hesaplar hazırlayacağız.

Ayrıca CEN/TS 54-14:2018'deki 12,4 m ile İngiliz BS 5839-1:2025'teki 15 m dar koridor referanslarının farklarını ve hangi koşullarda kullanılabileceğini ölçekli çizimlerle göstereceğiz.

Kitapta belirlediğimiz kural devam ediyor: Hiçbir teknik açıklamayı sayfa sayısını azaltmak için kısaltmayacağız.

Uygulama güvenliği: Bu bölümün şemaları, ölçüleri ve örnek sayıları teknik eğitim içindir. Türkiye'deki yürürlükteki ilgili TS standardı, onaylı yangın projesi, ürün montaj limitleri ve tavan koşulları kontrol edilmeden kesin montaj adedi belirlenemez.

OPAX — Yangın Algılama ve Alarm Sistemleri Teknik El Kitabı · Bölüm 2.4

YENİ VE İNDİRİMLİ ÜRÜNLERDEN HABERDAR OLUN !

Bu site AKINSOFT E-Ticaret ile hazırlanmıştır.

İnternet sitemizde çerezlerden faydalanılmaktadır. Ayrıntılı bilgi için Kişisel Verilerin Korunması Kanununu, Gizlilik Sözleşmesi ve Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz. Reddet Kabul Et